برگزیدهسینما

مروری بر فیلم سینمایی “تابستان داغ” به بهانه نمایش در هفتمین جشنواره بین المللی فیلم شهر/ منتقد هنرنت: فاطمه درخشان

تعارض نقشی و انگ بی خیالی؛ مروری بر فیلم تابستان داغ ساخته ابراهیم ایرج زاد

تابستان داغ هر چند به گفته بسیاری از اهالی سینما، تقلیدگر الگو و سبک فیلم ساز خاصی است اما با این حال دارای فیلمنامه ای قوی است. در داستان این فیلم، چندین مسئله و معضل اجتماعی به نمایش در می آید از جمله اعتیاد، طلاق، فقر، نابرابری و … اما موضوع اصلی وقوع بحرانی است که پیرامون آن را مضامین مختلفی نظیر دروغ، پنهان کاری و به گفته برخی بی خیالی و آنهم بی خیالی یک زن در نقش مادر در برگرفته است.

این فیلم  یک ملودرام اجتماعی، در ظاهر تصویرگرِ روابط خانوادگی و برخی مشکلات زنان به ویژه زنان شاغل در جامعه است. در داستان فیلم، دو تیپ مختلف از زنان وجود دارد، زنی که به خاطر اعتیاد همسرش سرپرست خانواده است و شخصیت دیگر، زنی که پس از سال ها تلاش و تحصیل از موقعیت شغلی ویژه ای برخوردار شده که هر دو برای حفظ این موقعیت با مشکلاتی روبرو می شوند. شباهت این دو کاراکتر زن صرفنظر از تفاوت در طبقه و موقعیت اجتماعی و اقتصادی شان، به وجود آمدن تعارض در نقش مادری و نقش اجتماعی شان است که هر یک به دلایلی خواستار حفظ آن می باشند تا آنجا که وادار به گفتن دروغ و پنهان کاری می گردند.

در واقع تحلیل ارجح در این داستان، تحلیل «دروغ» و «دروغ سالاری» در جامعه مدرن نیست، بلکه تحلیل علل دروغ و شرایطی که افراد را مجبور به رفتاری خلاف اصول اخلاقی است می نماید. چنانچه در پس مضامین پنهان فیلم، گویی روایتی مردسالارانه (ممکن است هدف فیلمساز نبوده باشد) وجود دارد که انگشت اتهام خود را در بحران های به وجود آمده به سمت زنان می گیرد، زنانی که دچار فشار و تعارض های نقشی شده اند و نکته جالب تر این است که بیننده نیز چنین پیامی را از فیلم دریافت کرده و کاراکترها و اعمال آنها را بر این اساس قضاوت می کند(مصادیق این نوع برداشت را می توان در مطالب نقادان محترم، اهالی سینما و هم چنین نظرات تماشاگران فیلم ملاحظه نمود).

کاراکتر «سارا» که پزشک است، نماینده زنانی است که دارای نقشی اجتماعی در جامعه شده اند و برای رسیدن به آن تلاش کرده اند و وقتی به ثمر رسیده مجبور شده اند برای حفظ خانواده و ایفای نقش مادری خود از آن برای مدتی کناره گیری کنند. این موضوع، زنان را، در جامعه ای که از طرفی دستیابی به مدارج عالی تحصیلی و شغلی، فارغ از جنسیت ارزش محسوب می گردد و از طرفی نقش مادری به عنوان یک نقش مقدس، مهم و واجب برای زنان تلقی می شود، آنان با تعارضی پیچیده روبرو می کند.

از سوی دیگر، کاراکتر مردِ پزشک در داستان، نمونه یک مرد سنتی، منطقی، عاقل و دورندایش، در پی حفظ خانواده با روشهایی است که از نظر خودش صحیح است؛ و همه کشمکش های داستان بر سر تفاوت این روش هاست. از دست رفتن کودک زن و مردِ پزشکِ داستان ظاهرا در اثر بی خیالی و عدم ایفای نقش صحیح زنان است، اما واقعیت این است که همه شخصیت ها در اتفاق تلخ به وجود آمده به یک اندازه سهیم هستند اما در نهایت موجب تسلیم شخصیت زن پزشک می شود، که هم فرزند خود را از دست می دهد و هم موقعیت اجتماعی  را که به خاطرش بسیار تلاش کرده بود.

در کل تابستان داغ فیلم خوش ساختی است که به خوبی به شخصیت های داستان، موقعیت ها، اتفاقات، بحران و در نهایت پایان آن بپردازد و تماشاگر را با فراز و نشیب ها و افت و خیزهای خود درگیر کند.

فاطمه درخشان

گروه نقد هنرنت

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا